Historia

Rezydencja i parafia św. Andrzeja Boboli w Bydgoszczy

o. Piotr Twardecki SJ

Podpisanie kapitulacji przez III Rzeszę 8 maja 1945 roku zakończyło oficjalnie II Wojnę Światową ale jednocześnie rozpoczęło wielką migrację ludzi, którzy albo wracali do swoich domów, z których wcześniej musieli uciekać bądź byli wywiezieni, bądź też musieli szukać nowych domów w związku z przesunięciem granic. Dotyczyło to także zakonników. Nowy wygląd terytorialny Polski, wymógł również na Jezuitach próbę dostosowania się do istniejących warunków i podjęcia posługi w miejscach, do których przybyli Ci którzy wcześniej korzystali z ich posługi np. w Wilnie i innych miejscach wschodniej Polski. I tak przesuwając się na zachód Jezuici obejmowali placówki w Toruniu, Gdańsku, Szczecinie i Bydgoszczy – do której powrócili po ponad 160 latach nieobecności. Nowa rzeczywistość wyprzedzała często kwestie formalne stąd miejsce czy urząd były przyjmowane wcześniej niż wskazują na to oficjalne dokumenty. W czasie późniejszym napięcia i ingerencja władz Polski Ludowej powodowały, że niektóre urzędy przez długi czas miały tylko pełniących obowiązki a nie w pełni urzędujących lub tworzono tymczasowe rozwiązania. W takim kontekście przyjrzyjmy się Domowi zakonnemu, kościołowi i w późniejszym czasie Parafii Św. Andrzeja Boboli w Bydgoszczy. Za początek nowożytnych dziejów obecności jezuitów w Bydgoszczy możemy przyjąć dzień28 czerwca 1946 roku, czyli Uroczystość Najświętszego Serca Jezusowego. W dniu tym ulicami Bydgoszczy przeszła uroczysta procesja, rozpoczęła się przy kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa, a zakończyła na stopniach przy wejściu do kościoła przy Pl. Kościeleckich nabożeństwem ekspiacyjnym podczas, którego po protestancki kościół został przekazany w użytkowanie ojcom jezuitom. Dekret erygujący dom zakonny ks. Prymas August Hlond podpisał 23 sierpnia 1946 roku. Kolejnym momentem przełomowym była prośba jaką skierował do Jezuitów 20 sierpnia 1966roku Prymas Wyszyński o utworzenie przez Jezuitów Bydgoskich ośrodka parafialnego. Na prośbę tę Jezuici odpowiedzieli pozytywnie i w roku 1967 został utworzony Ośrodek Duszpasterski – komunistyczne władze nie zgadzały się na rozbudowę struktur kościoła i nie można było powołać parafii, problem ten próbowano obejść powołując nie parafię ale właśnie ośrodek duszpasterski z wszystkimi przywilejami parafii. I tak od 1 lipca 1967 roku rozpoczął swoją działalność Ośrodek Duszpasterski (parafia)prowadzona przez Jezuitów przy Pl. Kościeleckich 7 w Bydgoszczy. Po „odwilży” roku 70, w roku 1971 ośrodek przekształcił się w parafię, a jej pierwszym oficjalnym proboszczem został dotychczasowy Rektor Kościoła ojców jezuitów – o. Marian Joeck. Jezuicka parafia pw. Św. Andrzeja Boboli w następnych latach stała się centrum duszpasterstwa młodzieży a w roku 1981 centrum duszpasterstwa ludzi pracy. Od tego czasu do dnia dzisiejszego każdego 13 miesiąca odbywa się msza święta za Ojczyznę a kościół gromadzi ludzi „Solidarności”.

Pośród wielu wydarzeń jakie miały miejsce u początków parafii Św. Andrzeja Boboli warto zwrócić uwagę na dwa. Pierwszym wydarzeniem wielkiej rangi była wizytacja w Polsce i w Bydgoszczy generała jezuitów, obecnie sługi Bożego, o. Pedro Arrupe SJ. Jego wizyta w Bydgoszczy miała miejsce 20 maja 1969 roku. Drugim ważnym wydarzeniem była konsekracja kościoła, która odbyła się 19 września 1971 roku. Dokonał jej biskup pomocniczy archidiecezji gnieźnieńskiej ks. bp Lucjan Bernacki. Jak każde środowisko kościelne, tak też i kościół jezuitów w Bydgoszczy kształtowany był przez swoich duszpasterzy odpowiedzialnych za prowadzenie najpierw domu zakonnego, a potem także parafii.

Oto ich lista:

  1. O. Wantuchowski Władysław (28. 06. 46 – 09.09.1948)
  2. O. Kurdziel Jan (09.09.48 – 30.10.1955)
  3. O. Wantuchowski Władysław ( 30.10.55 – 17.11.60)
  4. O. Andersohn Tadeusz Vice sup. (17.11.60 – 15.08.61)
  5. O. Holak Walerian (15.08.1961 – 20.06.1963)
  6. O. Czermiński Edward (20.06.63 – 19.06.1967)

 Powstanie parafii

  1. O. Joeck Marian (19.06.67 – 25.10.72)
  2. O. Ćwikliński Kazimierz Vice sup. (25.10.72 – 16.09.74)
  3. O. Janczak Władysław (16.09.74 – 04.12.78)
  4. O. Płatek Franciszek (04.12.78 – † 22.01.80)
  5. O. Figel Józef (14.06.80 – 28.11.1982)
  6. O. Karwel Bernard (28.11.82 – 31.01.86)
  7. O. Denes Czesław (31.01.86 – 20.08.89)
  8. O. Motyliński Janusz (20.08.89 – 09.04.94)
  9. O. Wójt Kazimierz (9.04.94 – 13.05.2001)
  10. O. ŁusiakMieczysław (13.05.2001 – 22.06.2008)
  11. O. Andrzej Lemiesz (22.06.2008 – 26.09.2010)
  12. O. Jerzy Kacprzyk (26.09.2010 – 25.09.2016)
  13. O. Piotr Twardecki (25.09.2016 – do dziś)